Attribution & Licence
The Gurbani text, transliteration, and translations used on this site come from BaniDB, maintained by the Khalis Foundation. Here is a full account of their use.
Gurbani data — BaniDB
The Gurmukhi text, Latin transliterations, and English, Punjabi, and Hindi translations of the Sri Guru Granth Sahib displayed on this site are sourced from BaniDB, a verified, peer-reviewed Gurbani database maintained by the Khalis Foundation.
BaniDB data is licensed under the Non-Profit Open Software Licence 3.0 (NPOSL-3.0). This project uses the data under the terms of that licence.
Non-profit declaration
NPOSL-3.0 requires that anyone distributing this work represents they are a not-for-profit organisation that derives no revenue whatsoever from it.
This site is entirely free and ad-free. It charges nothing, displays no advertising, collects no payments, and earns no revenue of any kind from the Gurbani data or from this project. It is built and maintained as an act of seva — selfless service — for the Sikh community and for anyone who wishes to read the Sri Guru Granth Sahib.
What we did with the data
The BaniDB dataset was retrieved via the BaniDB API. Each of the 1430 angs of the Sri Guru Granth Sahib was fetched and stored locally as a structured JSON file (data/ang/N.json). This is a format transformation of the source data to allow the site to work without a live API dependency. No changes were made to the Gurbani text, transliterations, or translations themselves.
Each stored ang file retains the original source attribution from BaniDB, including the source name, URL, and retrieval date.
Licence propagation
Under NPOSL-3.0, copies of the data distributed as part of this project remain under the same licence. The data/ang/ JSON files in this project's repository are therefore also covered by
NPOSL-3.0.
If you fork or redistribute this project, you must comply with those terms — in particular, the non-profit requirement applies to you as well.
Translations
English translations are primarily by Dr. Sant Singh Khalsa (SSK), with additional translations by Bhai Manmohan Singh (BDB) and Dr. Manmohan Singh (MS), all sourced through BaniDB.
Hindi translations are by Sant Singh Sewa Das, also sourced through BaniDB.
AI features & transparency
Two features on this site use artificial intelligence, provided by Google's Gemini models. We want to be open about exactly what is and isn't AI, especially on a site that carries Gurbani.
Ask (the Gurbani AI) uses retrieval-augmented generation. When you ask a question, the site searches the Sri Guru Granth Sahib for relevant verses and sends them to the language model; the model can also search the Granth itself, through a controlled search tool, to gather more. It is instructed to answer using only those verses, to cite each ang and line, and never to invent a verse or draw on outside doctrine. Even so, AI can make mistakes — it is a study aid, not a religious authority, and the cited verses themselves are the truth to rely on.
Semantic search uses Google's embedding model to let questions match verses by meaning. The embeddings are computed once from the Gurbani text; no user queries are stored.
Hukamnama audio is AI-generated speech (text-to-speech), not a human recitation, kirtan, or traditional paath. It is offered only as a reading aid for following along. For authentic recitation, please turn to your local Gurdwara, granthis, or trusted recordings.
The Gurbani text shown and spoken is unchanged from the BaniDB source; the AI only helps you find, understand, and hear it. Google's Gemini and related marks are trademarks of Google LLC, referenced here factually and without implication of endorsement.
Trademarks
"BaniDB" and related marks are trademarks of the Khalis Foundation. Their names and marks are used here solely for factual attribution purposes, and not to imply endorsement of this project by the Khalis Foundation.
Corrections
The accuracy and sanctity of the Gurbani text matters deeply. If you notice anything that appears incorrect — in the Gurmukhi, transliteration, or translation — please raise it. Corrections to the source data should be directed to the BaniDB project; corrections to how this site displays it are welcome via the project repository.
ਹਵਾਲੇ ਤੇ ਲਾਇਸੈਂਸ
ਇਸ ਸਾਈਟ ’ਤੇ ਵਰਤੀ ਗਈ ਗੁਰਬਾਣੀ, ਉਚਾਰਨ ਤੇ ਅਨੁਵਾਦ BaniDB ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਖ਼ਾਲਿਸ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵੇਰਵਾ ਹੈ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਡਾਟਾ — BaniDB
ਇਸ ਸਾਈਟ ’ਤੇ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਪਾਠ, ਲਾਤੀਨੀ ਉਚਾਰਨ, ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ BaniDB ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਖ਼ਾਲਿਸ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ, ਸਮੀਖਿਆ-ਕੀਤਾ ਗੁਰਬਾਣੀ ਡਾਟਾਬੇਸ ਹੈ।
BaniDB ਡਾਟਾ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਓਪਨ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਲਾਇਸੈਂਸ 3.0 (NPOSL-3.0) ਅਧੀਨ ਲਾਇਸੈਂਸਸ਼ੁਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਦਮ ਉਸ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਧੀਨ ਡਾਟਾ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।
ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਐਲਾਨ
NPOSL-3.0 ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਦੱਸੇ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ ਕਮਾਉਂਦੀ।
ਇਹ ਸਾਈਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ-ਰਹਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵਸੂਲਦੀ, ਕੋਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀ, ਕੋਈ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ, ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਡਾਟੇ ਜਾਂ ਇਸ ਉੱਦਮ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ ਕਮਾਉਂਦੀ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਤੇ ਹਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੇਵਾ — ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ — ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਤੇ ਸੰਭਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਡਾਟੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ
BaniDB ਡਾਟਾਸੈੱਟ BaniDB API ਰਾਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ੧੪੩੦ ਅੰਗਾਂ ’ਚੋਂ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾਗਤ JSON ਫ਼ਾਈਲ (data/ang/N.json) ਵਜੋਂ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਂਭਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਸ੍ਰੋਤ ਡਾਟੇ ਦਾ ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਮੈਟ ਬਦਲਾਅ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਈਟ ਬਿਨਾਂ ਲਾਈਵ API ਦੇ ਚੱਲ ਸਕੇ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਪਾਠ, ਉਚਾਰਨ ਜਾਂ ਅਨੁਵਾਦ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਹਰ ਸਾਂਭੀ ਅੰਗ ਫ਼ਾਈਲ BaniDB ਤੋਂ ਅਸਲ ਸ੍ਰੋਤ ਹਵਾਲਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਸ੍ਰੋਤ ਨਾਂ, URL ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮਿਤੀ ਸਮੇਤ।
ਲਾਇਸੈਂਸ ਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ
NPOSL-3.0 ਅਧੀਨ, ਇਸ ਉੱਦਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵੰਡੀਆਂ ਡਾਟੇ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਉਸੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਉੱਦਮ ਦੀ ਰਿਪੋਜ਼ਟਰੀ ਵਿਚਲੀਆਂ data/ang/ JSON ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਵੀ NPOSL-3.0 ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਉੱਦਮ ਨੂੰ ਫ਼ੋਰਕ ਜਾਂ ਮੁੜ-ਵੰਡ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ — ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸ਼ਰਤ ਤੁਹਾਡੇ ’ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨੁਵਾਦ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਡਾ. ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ (SSK) ਵੱਲੋਂ ਹਨ, ਨਾਲ ਭਾਈ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ (BDB) ਤੇ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ (MS) ਦੇ ਵਾਧੂ ਅਨੁਵਾਦ, ਸਾਰੇ BaniDB ਰਾਹੀਂ ਲਏ ਗਏ।
ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਵਾ ਦਾਸ ਵੱਲੋਂ ਹਨ, ਇਹ ਵੀ BaniDB ਰਾਹੀਂ ਲਏ ਗਏ।
AI ਫ਼ੀਚਰ ਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ
ਇਸ ਸਾਈਟ ’ਤੇ ਦੋ ਫ਼ੀਚਰ ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਜੋ Google ਦੇ Gemini ਮਾਡਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਾਫ਼ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਠੀਕ ਕੀ AI ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਸਾਈਟ ’ਤੇ ਜੋ ਗੁਰਬਾਣੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਗੁਰਬਾਣੀ AI retrieval-augmented generation ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਸਾਈਟ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ’ਚੋਂ ਢੁੱਕਵੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਖੋਜਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਭੇਜਦੀ ਹੈ; ਮਾਡਲ ਆਪ ਵੀ ਇੱਕ ਕੰਟਰੋਲ-ਕੀਤੇ ਖੋਜ ਸੰਦ ਰਾਹੀਂ ਗ੍ਰੰਥ ਖੋਜ ਕੇ ਹੋਰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੁਕਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇ, ਹਰ ਅੰਗ ਤੇ ਸਤਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਤੁਕ ਨਾ ਘੜੇ ਜਾਂ ਬਾਹਰਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ’ਤੇ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਵੀ, AI ਤੋਂ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ — ਇਹ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ-ਸਹਾਇਕ ਹੈ, ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹਵਾਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ’ਤੇ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ-ਆਧਾਰਿਤ (semantic) ਖੋਜ Google ਦਾ embedding ਮਾਡਲ ਵਰਤਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਵਾਲ ਅਰਥ ਨਾਲ ਤੁਕਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਣ। Embeddings ਗੁਰਬਾਣੀ ਪਾਠ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕੋਈ ਯੂਜ਼ਰ ਸਵਾਲ ਸਾਂਭਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਆਡੀਓ AI ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਅਵਾਜ਼ (text-to-speech) ਹੈ, ਕੋਈ ਮਨੁੱਖੀ ਪਾਠ, ਕੀਰਤਨ ਜਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਪਾਠ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਮਦਦ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਪਾਠ ਲਈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਜਾਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਵੱਲ ਜਾਓ।
ਦਿਖਾਈ ਤੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਗੁਰਬਾਣੀ BaniDB ਸ੍ਰੋਤ ਤੋਂ ਬਦਲੀ ਨਹੀਂ ਗਈ; AI ਸਿਰਫ਼ ਇਸਨੂੰ ਲੱਭਣ, ਸਮਝਣ ਤੇ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। Google ਦੇ Gemini ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਿਸ਼ਾਨ Google LLC ਦੇ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਤੱਥਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋੜਤਾ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ
“BaniDB” ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਿਸ਼ਾਨ ਖ਼ਾਲਿਸ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਤੱਥਾਤਮਕ ਹਵਾਲੇ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਖ਼ਾਲਿਸ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਉੱਦਮ ਦੀ ਪ੍ਰੋੜਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਸੁਧਾਰ
ਗੁਰਬਾਣੀ ਪਾਠ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਡੂੰਘੇ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਲੱਗੇ — ਗੁਰਮੁਖੀ, ਉਚਾਰਨ ਜਾਂ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ — ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਸ੍ਰੋਤ ਡਾਟੇ ਦੇ ਸੁਧਾਰ BaniDB ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੱਲ ਭੇਜੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਈਟ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਉੱਦਮ ਦੀ ਰਿਪੋਜ਼ਟਰੀ ਰਾਹੀਂ ਸੁਆਗਤ ਹਨ।
आभार व लाइसेंस
इस साइट पर उपयोग की गई गुरबाणी, उच्चारण और अनुवाद BaniDB से आए हैं, जिसे ख़ालिस फ़ाउंडेशन संभालती है। यहाँ उनके उपयोग का पूरा विवरण है।
गुरबाणी डेटा — BaniDB
इस साइट पर दिखाए गए श्री गुरु ग्रंथ साहिब के गुरमुखी पाठ, लातिन उच्चारण, और अंग्रेज़ी, पंजाबी व हिंदी अनुवाद BaniDB से लिए गए हैं, जो ख़ालिस फ़ाउंडेशन द्वारा संभाला गया एक प्रमाणित, समीक्षित गुरबाणी डेटाबेस है।
BaniDB डेटा गैर-लाभकारी ओपन सॉफ़्टवेयर लाइसेंस 3.0 (NPOSL-3.0) के अंतर्गत लाइसेंस-प्राप्त है। यह परियोजना उस लाइसेंस की शर्तों के अंतर्गत डेटा का उपयोग करती है।
गैर-लाभकारी घोषणा
NPOSL-3.0 माँग करता है कि इस कार्य को वितरित करने वाला कोई भी यह बताए कि वह एक गैर-लाभकारी संस्था है जो इससे कोई आय नहीं कमाती।
यह साइट पूरी तरह मुफ़्त और विज्ञापन-रहित है। यह कुछ नहीं वसूलती, कोई विज्ञापन नहीं दिखाती, कोई भुगतान नहीं लेती, और गुरबाणी डेटा या इस परियोजना से किसी भी प्रकार की आय नहीं कमाती। यह सिख समुदाय और हर उस व्यक्ति के लिए जो श्री गुरु ग्रंथ साहिब जी पढ़ना चाहता है, सेवा — निष्काम सेवा — के रूप में बनाई और संभाली जाती है।
हमने डेटा के साथ क्या किया
BaniDB डेटासेट BaniDB API के माध्यम से लिया गया। श्री गुरु ग्रंथ साहिब के 1430 अंगों में से प्रत्येक को लेकर एक संरचित JSON फ़ाइल (data/ang/N.json) के रूप में स्थानीय रूप से सहेजा गया। यह स्रोत डेटा का एक फ़ॉर्मैट परिवर्तन है ताकि साइट बिना लाइव API के चल सके। गुरबाणी पाठ, उच्चारण या अनुवाद में स्वयं कोई बदलाव नहीं किया गया।
हर सहेजी अंग फ़ाइल BaniDB से मूल स्रोत आभार रखती है, स्रोत नाम, URL और प्राप्ति तिथि सहित।
लाइसेंस का आगे बढ़ना
NPOSL-3.0 के अंतर्गत, इस परियोजना के हिस्से के रूप में वितरित डेटा की प्रतियाँ उसी लाइसेंस के अंतर्गत रहती हैं। इसलिए इस परियोजना की रिपॉज़िटरी की data/ang/ JSON फ़ाइलें भी NPOSL-3.0 के अंतर्गत आती हैं। यदि आप इस परियोजना को फ़ोर्क या पुनर्वितरित करते हैं, तो आपको उन शर्तों का पालन करना होगा — विशेषकर गैर-लाभकारी शर्त आप पर भी लागू होती है।
अनुवाद
अंग्रेज़ी अनुवाद मुख्यतः डॉ. संत सिंह ख़ालसा (SSK) द्वारा हैं, साथ में भाई मनमोहन सिंह (BDB) और डॉ. मनमोहन सिंह (MS) के अतिरिक्त अनुवाद, सभी BaniDB के माध्यम से लिए गए।
हिंदी अनुवाद संत सिंह सेवा दास द्वारा हैं, ये भी BaniDB के माध्यम से लिए गए।
AI सुविधाएँ व पारदर्शिता
इस साइट पर दो सुविधाएँ आर्टिफ़िशियल इंटेलिजेंस का उपयोग करती हैं, जो Google के Gemini मॉडलों द्वारा प्रदान की जाती हैं। हम स्पष्ट रहना चाहते हैं कि ठीक क्या AI है और क्या नहीं, विशेषकर उस साइट पर जो गुरबाणी रखती है।
गुरबाणी AI retrieval-augmented generation का उपयोग करता है। जब आप प्रश्न पूछते हैं, साइट श्री गुरु ग्रंथ साहिब से प्रासंगिक पंक्तियाँ खोजती है और उन्हें भाषा मॉडल को भेजती है; मॉडल स्वयं भी एक नियंत्रित खोज उपकरण के माध्यम से ग्रंथ खोजकर और इकट्ठा कर सकता है। इसे निर्देश है कि केवल उन्हीं पंक्तियों से उत्तर दे, हर अंग व पंक्ति का हवाला दे, और कभी कोई पंक्ति न गढ़े या बाहरी सिद्धांत पर न जाए। फिर भी, AI से ग़लती हो सकती है — यह एक अध्ययन-सहायक है, कोई धार्मिक अधिकारी नहीं, और भरोसा हवाले वाली पंक्तियों पर ही करना चाहिए।
अर्थ-आधारित (semantic) खोज Google का embedding मॉडल उपयोग करती है ताकि प्रश्न अर्थ से पंक्तियों से मेल खाएँ। Embeddings गुरबाणी पाठ से एक बार गिने जाते हैं; कोई उपयोगकर्ता प्रश्न सहेजा नहीं जाता।
हुक्मनामा ऑडियो AI द्वारा निर्मित आवाज़ (text-to-speech) है, कोई मानवीय पाठ, कीर्तन या पारंपरिक पाठ नहीं। यह केवल साथ-साथ पढ़ने की मदद के रूप में दी जाती है। असली पाठ के लिए, कृपया अपने स्थानीय गुरुद्वारे, ग्रंथियों या भरोसेमंद रिकॉर्डिंग्स के पास जाएँ।
दिखाई और बोली जाने वाली गुरबाणी BaniDB स्रोत से बदली नहीं गई; AI केवल इसे ढूँढ़ने, समझने और सुनने में मदद करता है। Google के Gemini और संबंधित चिह्न Google LLC के ट्रेडमार्क हैं, यहाँ तथ्यात्मक रूप से और बिना किसी समर्थन के संकेत के संदर्भित किए गए हैं।
ट्रेडमार्क
“BaniDB” और संबंधित चिह्न ख़ालिस फ़ाउंडेशन के ट्रेडमार्क हैं। उनके नाम और चिह्न यहाँ केवल तथ्यात्मक आभार के लिए उपयोग किए गए हैं, ख़ालिस फ़ाउंडेशन द्वारा इस परियोजना के समर्थन का संकेत देने के लिए नहीं।
सुधार
गुरबाणी पाठ की शुद्धता और पवित्रता गहरे मायने रखती है। यदि आपको कुछ ग़लत लगे — गुरमुखी, उच्चारण या अनुवाद में — कृपया बताएँ। स्रोत डेटा के सुधार BaniDB परियोजना को भेजे जाने चाहिए; यह साइट इसे कैसे दिखाती है उसके सुधार परियोजना की रिपॉज़िटरी के माध्यम से स्वागत हैं।